भारतीय तटरक्षक दल भरती २०२६: ३६५ पदांसाठी ऑनलाईन अर्ज सुरू! पात्रता, पगार आणि अर्जाची पूर्ण माहिती (CGEPT 01/2027 & 02/2027)

भारतीय तटरक्षक दल भरती २०२६: थोडक्यात माहिती

प्रस्तावना आणि महत्त्वपूर्ण बदल

भारतीय संरक्षण मंत्रालयाअंतर्गत (Ministry of Defence) येणाऱ्या भारतीय तटरक्षक दलात (Indian Coast Guard) देशाच्या सागरी सीमांचे रक्षण करण्यासाठी विविध पदांची भरती जाहीर झाली आहे. या भरती प्रक्रियेत CGEPT 01/2027 आणि CGEPT 02/2027 या दोन तुकड्यांसाठी (Batches) एकत्रित निवड प्रक्रिया राबवली जात आहे. निवड झालेल्या उमेदवारांचे मूलभूत प्रशिक्षण INS चिल्का (ओडिशा) येथे आयोजित केले जाईल.

या वर्षीच्या भरतीत अत्यंत महत्त्वाचा बदल म्हणजे अर्ज प्रक्रिया आता थेट कर्मचारी चयन आयोग (Staff Selection Commission - SSC) च्या अधिकृत पोर्टलवरून (ssc.gov.in) पूर्ण केली जात आहे. १० वी, १२ वी, ITI व डिप्लोमा उत्तीर्ण उमेदवारांसाठी संरक्षण क्षेत्रात गणवेशधारी करिअर करण्याची ही एक सुवर्णसंधी आहे.

महत्त्वाची नोंद: ऑनलाईन अर्ज प्रक्रिया ०६ ऑक्टोबर २०२६ (सकाळी ११:००) पासून सुरू झाली असून २१ ऑक्टोबर २०२६ (संध्याकाळी ५:३०) पर्यंतच अर्ज स्वीकारले जातील.

पदांचे तपशील आणि एकूण जागा (Vacancy Details)

या भरती प्रक्रियेद्वारे एकूण ३६५ जागा भरल्या जाणार आहेत. यामध्ये CGEPT-01/2027 तुकडीसाठी १९० जागा आणि CGEPT-02/2027 तुकडीसाठी १७५ जागांचा समावेश आहे.

• विभागवार भरती (Zone-wise Recruitment): नाविक (General Duty) पुरुष उमेदवारांची भरती विभागनिहाय (Zone-wise) केली जाईल. महाराष्ट्र राज्य पश्चिम विभागात (West Zone) समाविष्ट आहे. पश्चिम विभागात गुजरात, राजस्थान, महाराष्ट्र, गोवा, दादरा व नगर हवेली आणि दमण व दीव यांचा समावेश होतो.

• महिला उमेदवारांसाठी फक्त नाविक (GD) पद उपलब्ध आहे; उर्वरित पदे फक्त पुरुषांसाठी आहेत.

महत्त्वाची सूचना (Zero Seat Category Rule): जर तुमच्या प्रवर्गासाठी (SC/ST/OBC/EWS) तुमच्या झोनमध्ये किंवा Batch मध्ये एकही जागा आरक्षित नसेल, तर तुम्ही सर्वसाधारण (UR/Unreserved) प्रवर्गातून अर्ज करू शकता. परंतु, अशा वेळी उमेदवाराला वयोमर्यादेत सूट, उत्तीर्ण गुणांमध्ये सूट, अर्ज शुल्क माफी आणि प्रवास भत्ता (TA) यांसारखे कोणतेही आरक्षणाचे फायदे मिळणार नाहीत.

पात्रता निकष (Eligibility Criteria)

शैक्षणिक पात्रता (Educational Qualification)

• Navik (General Duty): COBSE मान्यताप्राप्त बोर्डातून १२ वी उत्तीर्ण (गणित व भौतिकशास्त्र / Maths & Physics विषयांसह).

• Navik (Domestic Branch): COBSE मान्यताप्राप्त बोर्डातून १० वी उत्तीर्ण.

• Hygienist-I: १० वी (Matriculation) उत्तीर्ण किंवा ITI उत्तीर्ण किंवा केंद्र/राज्य शासन मान्यताप्राप्त समकक्ष पात्रता.

• Yantrik: १० वी उत्तीर्ण + ३ किंवा ४ वर्षांचा AICTE मान्यताप्राप्त डिप्लोमा (Electrical / Mechanical / Electronics / Telecommunication Engineering) किंवा १० वी व १२ वी उत्तीर्ण + २ किंवा ३ वर्षांचा AICTE मान्यताप्राप्त डिप्लोमा.

  • स्वीकृत समकक्ष डिप्लोमा शाखा: Marine Engg, Automobile Engg, Production Engg, Power Systems, Instrumentation, Fibre Optics, Refrigeration & Air Conditioning, Electronics & Communication इ.

वयोमर्यादा (Age Limit & Birth Dates)

उमेदवाराचा जन्म खालील नमूद केलेल्या कालावधी दरम्यान झालेला असावा (दोन्ही दिवस धरून):

• Navik (GD): जन्म ०१ नोव्हेंबर २००५ ते ०१ मे २००९ दरम्यान.

• Yantrik: जन्म ०१ मे २००५ ते ०१ मे २००९ दरम्यान.

• Navik (DB): जन्म ०१ नोव्हेंबर २००५ ते ०१ ऑक्टोबर २००९ दरम्यान.

• Hygienist-I: जन्म ०१ नोव्हेंबर २००२ ते ०१ ऑक्टोबर २००९ दरम्यान.

वयोमर्यादेत सूट (Age Relaxation):

• OBC (Non-Creamy Layer): ३ वर्षे

• SC / ST: ५ वर्षे

शारीरिक व वैद्यकीय निकष (Physical & Medical Standards)

तटरक्षक दलात भरती होण्यासाठी खालील शारीरिक मानके पूर्ण करणे अनिवार्य आहे:

• उंची (Height):

  • पुरुष: किमान १५७ सेमी

  • महिला: किमान १५२ सेमी

  • (ईशान्य भारतातील राज्ये व गोर्खा उमेदवारांसाठी ५ सेमी, तर अंदमान-निकोबार/लक्षद्वीपच्या उमेदवारांसाठी २ सेमीपर्यंत सूट – याकरिता अधिवास प्रमाणपत्र सादर करणे आवश्यक आहे).

• छाती (Chest):

  • पुरुष: छाती सुगठित असावी, किमान ७७ सेमी आणि फुगवून किमान ५ सेमी वाढणे आवश्यक.

  • महिला: योग्य प्रमाणात व ५ सेमी फुगवणे आवश्यक.

• दृष्टी निकष (Visual Standards):

  • Navik (GD): ६/६ आणि ६/९ (चष्मा वापरणारे उमेदवार GD पदासाठी पूर्णपणे अपात्र आहेत).

  • Navik (DB): ६/३६ आणि ६/३६.

  • Yantrik: ६/२४ आणि ६/२४.

  • Hygienist-I: ६/६० व ६/६० (चष्म्याशिवाय) / ६/९ व ६/२४ (चष्म्यासह).

वेतन श्रेणी आणि आकर्षक फायदे (Pay & Benefits)

तटरक्षक दलातील कर्मचाऱ्यांना आकर्षक वेतनासोबतच अनेक भत्ते व सोयी-सुविधा पुरवल्या जातात:

• Yantrik: मूळ वेतन ₹२९,२००/- (Pay Level-5) + Yantrik Pay ₹६,२००/- + महागाई भत्ता आणि इतर भत्ते.

• Navik (GD), Navik (DB), Hygienist-I: मूळ वेतन ₹२१,७००/- (Pay Level-3) + महागाई भत्ता आणि इतर भत्ते.

• इतर सोयी-सुविधा:

  • मोफत रेशन व गणवेश (Free Ration & Clothing).

  • स्वतः, कुटुंब व आश्रित पालकांसाठी लष्करी रुग्णालयात मोफत वैद्यकीय उपचार (Military Hospitals).

  • शासकीय निवासस्थान (Government Accommodation) किंवा HRA.

  • वर्षभरात ४५ दिवस अर्जित रजा (Earned Leave) आणि ८ दिवस नैमित्तिक रजा (Casual Leave) सोबत LTC सुविधा.

  • NPS किंवा UPS निवृत्तीवेतन आणि ग्रॅच्युटी.

  • CSD कँटीन सुविधा आणि निवृत्तीनंतर ECHS वैद्यकीय सुविधा.

  • नाविक गट विमा निधी (NGIF) द्वारे ₹७५ लाखांचे विमा कवच.

निवड प्रक्रिया (Selection Process)

तटरक्षक दलातील निवड प्रक्रिया ही पारदर्शक व गुणवत्ता आधारित असून ती खालील ४ टप्प्यांमध्ये पार पडते:

निवड प्रक्रियेचे मुख्य टप्पे: Stage-I (CBE परीक्षा) ➔ Stage-II (मैदानी व वैद्यकीय चाचणी) ➔ Stage-III (INS चिल्का येथे अंतिम पडताळणी) ➔ Stage-IV (बोर्ड पडताळणी)

१. Stage-I (Computer Based Examination - CBE)

• संगणक आधारित ऑनलाईन परीक्षा एकूण १०० गुणांची असेल (१०० प्रश्न, १ तास कालावधी).

• प्रश्नपत्रिका वस्तुनिष्ठ (MCQs) आणि द्विभाषिक (हिंदी व इंग्रजी) स्वरूपाची असेल.

• नकारात्मक गुण पद्धत (Negative Marking): या परीक्षेत कोणतेही नकारात्मक गुण कापले जाणार नाहीत.

• उत्तीर्ण गुण (Passing Marks): सर्वसाधारण/EWS/OBC उमेदवारांसाठी ४० गुण; SC/ST उमेदवारांसाठी ३५ गुण.

२. Stage-II (मैदानी चाचणी व वैद्यकीय तपासणी)

Stage-I मधील गुणवत्तेनुसार पात्र उमेदवारांना या टप्प्यासाठी बोलावले जाते:

• ओळख व बायोमेट्रिक सत्यापन: प्रवेशद्वारावर बायोमेट्रिक तपासणी केली जाते.

• शारीरिक कार्यक्षमता चाचणी (PFT): सर्व चाचण्या न थांबता सलग (Continuous) घेतल्या जातात:

  • धावणे (1.6 Km Run): पुरुष - ६ मिनिटे ३० सेकंद | महिला - ८ मिनिटे

  • उठाबशा (Squats/Uthak-Baithak): पुरुष - २० | महिला - १५

  • पुश-अप्स (Push-ups): पुरुष - १५ | महिला - १०

  • सिट-अप्स (Bent Knee Sit-ups): पुरुष - १५ | महिला - १०

• असेसमेंट व ॲडॉप्टॅबिलिटी टेस्ट: पात्रता स्वरूपाची OMR/ऑनलाईन परीक्षा.

• कागदपत्र पडताळणी व प्राथमिक वैद्यकीय तपासणी: मूळ कागदपत्रांची तपासणी व वैद्यकीय अधिकाऱ्यांमार्फत शारीरिक चाचणी.

३. Stage-III (INS Chilka येथे अंतिम पडताळणी)

• गुणवत्ता यादीतील उमेदवारांना INS चिल्का (ओडिशा) येथे बोलावले जाते.

• आधार कार्ड आधारित ओळख पडताळणी, मूळ कागदपत्रे जमा करणे, पोलिस पडताळणी अहवाल सादर करणे आणि अंतिम वैद्यकीय तपासणी (Pre-Enrolment Medicals).

४. Stage-IV (शैक्षणिक कागदपत्र पडताळणी)

• उमेदवारांच्या मूळ शैक्षणिक प्रमाणपत्रांची व गुणपत्रकांची संबंधित शिक्षण मंडळ/विद्यापीठाकडून अंतिम पडताळणी केली जाते.

अर्ज शुल्क (Application Fees)

ऑनलाईन अर्ज करण्याची पद्धत (How to Apply)

1. अधिकृत पोर्टलला भेट द्या: Staff Selection Commission च्या अधिकृत वेबसाईटला (ssc.gov.in) भेट द्या.

2. रजिस्ट्रेशन (OTR): नवीन वापरकर्त्यांनी 'Register Now' वर क्लिक करून One-Time Registration पूर्ण करावे किंवा जुन्या आयडीने लॉगिन करावे. (नोंदणी दरम्यान उमेदवाराचा लाईव्ह फोटो कॅप्चर केला जाईल, जो अपलोड केलेल्या फोटोशी जुळणे अनिवार्य आहे).

3. पद निवड व माहिती नोंदवणे: एका भरती चक्रात फक्त एकाच पदासाठी अर्ज करता येतो. शैक्षणिक गुणपत्रिकेनुसार विषयांचे गुण अचूक भरा आणि Stage-I परीक्षेच्या शहरांचे प्राधान्य निवडा.

4. कागदपत्रे अपलोड करा: ३ महिन्यांपेक्षा जुना नसलेला पासपोर्ट फोटो, स्वाक्षरी, १० वी/१२ वी/डिप्लोमा गुणपत्रिका, आधार कार्ड/आयडी प्रूफ आणि अधिवास प्रमाणपत्र (Domicile Certificate) अपलोड करा.

   • महत्त्वाची अट: अपलोड केलेले सर्व प्रमाणपत्रे/कागदपत्रे अर्जाच्या शेवटच्या तारखेपूर्वी (२१ ऑक्टोबर २०२६) जारी केलेले असावेत आणि ते किमान ३१ डिसेंबर २०२७ पर्यंत वैध असणे आवश्यक आहे.

5. शुल्क भरणे: लागू असल्यास ₹५५०/- ऑनलाईन शुल्क भरा.

6. अंतिम सबमिशन: 'Print Preview' वापरून अर्जातील सर्व माहिती तपासून घ्या आणि फॉर्म सबमिट करा. अर्जाची प्रिंट काढून सुरक्षित ठेवा.

महत्त्वाच्या तारखा (Important Dates)

महत्त्वाच्या लिंक्स (Essential Links)

• ऑनलाईन अर्ज करा (SSC Portal)

• अधिकृत बातमी व नोटीस (SSC Official Site)

• विस्तृत जाहिरात डाउनलोड करा (Notification PDF)

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)

प्रश्न १: महिला उमेदवार कोणत्या पदासाठी अर्ज करू शकतात?
उत्तर: महिला उमेदवार नाविक (General Duty - GD) या पदासाठी अर्ज करू शकतात. इतर पदे (Yantrik, DB, Hygienist-I) फक्त पुरुष उमेदवारांसाठी आहेत.

प्रश्न २: या परीक्षेत नकारात्मक गुण (Negative Marking) आहेत का?
उत्तर: नाही, Stage-I संगणक आधारित परीक्षेत (CBE) कोणत्याही चुकीच्या उत्तरासाठी नकारात्मक गुण कापले जाणार नाहीत.

प्रश्न ३: मी एकापेक्षा जास्त पदांसाठी अर्ज करू शकतो का?
उत्तर: नाही, उमेदवार एका भरती चक्रात फक्त एकाच पदासाठी अर्ज करू शकतो. एकापेक्षा जास्त अर्ज केल्यास फक्त शेवटचा अर्ज स्वीकारला जाईल आणि भरलेले शुल्क परत मिळणार नाही.

प्रश्न ४: अर्जासाठी आधार कार्ड अनिवार्य आहे का?
उत्तर: होय, SSC पोर्टलवर अर्ज करताना ओळखीचा पुरावा म्हणून आधार कार्ड निवडणे प्रथम प्राधान्य आहे. तसेच Stage-III मध्ये बँक खाते उघडण्यासाठी आणि निवृत्तीवेतन खात्यासाठी आधार-लिंक्ड मोबाईल नंबर अनिवार्य आहे.

निष्कर्ष व अंतिम सल्ला

भारतीय तटरक्षक दलात सामील होऊन देशाची सेवा करण्याची ही एक गौरवशाली संधी आहे. अर्जाची शेवटची तारीख २१ ऑक्टोबर २०२६ (संध्याकाळी ५:३० वाजेपर्यंत) आहे. शेवटच्या क्षणी होणारी तांत्रिक अडचण किंवा सर्वर डाऊनची समस्या टाळण्यासाठी पात्र उमेदवारांनी वेळेआधीच ऑनलाईन अर्ज पूर्ण करावा. आपल्या सर्व मूळ कागदपत्रांची तयारी ठेवून अभ्यासाला त्वरित सुरुवात करा. सर्व उमेदवारांना JobMahiti.com कडून उज्वल भविष्यासाठी हार्दिक शुभेच्छा!

📌 अशाच नवनवीन सरकारी आणि निमसरकारी नोकऱ्यांच्या माहितीसाठी आमच्या jobmahiti.com ला रोज भेट द्या!